Inleiding
Goede morgen beste mensen, het is vandaag maandag 26 januari 2026. Ik begin met een toepasselijk liedje bij het onderwerp van de ‘kennisparel’ van vandaag: https://www.youtube.com/watch?v=3pIqwhtINqw&list=RD3pIqwhtINqw&start_radio=1 Niet-Europese hennep is een gat in de markt voor Nederlandse drugscriminelen. Dat blijkt uit bijgesloten ‘kennisparel’. Nederlandse drugscriminelen en -netwerken zijn actief betrokken bij de toegenomen smokkel van illegale hennep uit de Verenigde Staten, Canada en Thailand, blijkt uit politieonderzoek. De drugs worden via Nederland doorgevoerd naar andere Europese landen.
Er wordt steeds meer hennep naar Nederland en andere Europese landen gesmokkeld, blijkt uit de jaarcijfers van de Nederlandse Douane: https://www.overdedouane.nl/actueel/nieuws/2026/01/22/douane-onderschept-minder-cocaine-in-2025-smokkel-steeds-diverser Vorig jaar nam de Douane daarvan 65.532 kilogram hennep in beslag. Ruim vier keer zoveel als in 2024: 14.500 kilogram. Het merendeel van de hennep werd aangetroffen in de zeehavens. Maar ook op luchthaven Schiphol was er een ruime verdubbeling in het aantal vangsten door de Douane en de Koninklijke Marechaussee ten opzichte van 2024. Deze drugs zijn vaak niet bestemd voor de Nederlandse markt maar bedoeld voor de doorvoer naar andere Europese landen, zo blijkt uit bijgesloten ‘kennisparel’. Trouwens, een prima onderzoek. Dat mag ook wel eens worden gezegd.
De toename van hennepvangsten is niet alleen een Nederlands probleem. Ook in zee- en luchthavens in Duitsland, België, Spanje en het Verenigd Koninkrijk werd deze drug het afgelopen jaar veel vaker onderschept. Zo nam de Belgische Douane afgelopen jaar zo’n 25.000 kilogram hennep in beslag. Meer dan vier keer zoveel als in 2024: circa 6.000 kilogram.
Bron
Chessa, Tirza, Jessica van Mantgem & Irma Vermeulen (januari 2026). Het gras is groener aan de overkant: De grootschalige illegale import van en handel in niet-Europese hennep. Driebergen: Politie, Eenheid Landelijke Expertise en Operaties, 43 pp. https://www.politie.nl/binaries/content/assets/politie/onderwerpen/drugs/rapporten-over-drugs/e36d5d32-e165-48f7-944f-400b39617ace.pdf
Summary
The intercepted cannabis primarily originates from Canada, the United States (US), and Thailand. In Canada, Thailand, and a number of US states such as California, cannabis cultivation and recreational consumption have been partially legalised in recent years. This has led to illegal overproduction from legal cultivation. Moreover, illegal production has not disappeared following legalisation. Europe represents an attractive and lucrative sales market for this illegal cannabis, which can have very high THC levels and can be acquired at relatively low prices due to overproduction. Partly as a result of this competition, cannabis produced in the Netherlands appears to have become less popular within Europe.
The illegal importation and trade of non-European cannabis therefore constitutes an attractive revenue model and, according to police investigators, even appears to compete with the revenue model of cocaine importation and trafficking. It is a profitable trade with—compared to hard drugs—a relatively low risk of detection and relatively lenient sentencing. This year, for the first time, Customs seized more cannabis than cocaine. This is indicative of the enormous growth of the market, and given the number of drug seizures, it can be concluded that this phenomenon is not incidental in nature.
Dutch criminals—well aware of the large European market for cannabis—have quite literally identified a gap in the market. The criminal business model surrounding non-European cannabis offers them the opportunity to piggyback on what is initially a legal industry. Some are involved in legal cultivation outside Europe, sometimes as a means of laundering money. However, their involvement appears to be concentrated primarily in the trading phase. Dutch criminals purchase non-European cannabis at relatively low prices and import it into Europe, in some cases in very large quantities.
According to the study, Dutch drug criminals are also involved in the intermediary trade (transit) of non-European cannabis within Europe. In this intermediary stage, the price of cannabis can more than triple. At the retail level, non-European cannabis is ultimately sold to users through street dealers. In addition, illegal Californian and Canadian cannabis is in some cases sold in coffee shops in the Netherlands.
The involvement of Dutch drug criminals extends beyond non-European cannabis. They are predominantly poly-drug traffickers who have been active in the drug trade for a longer period of time. In addition to non-European cannabis, they also trade in European cannabis, synthetic drugs, and cocaine, including their importation. There is therefore no sprake of specialisation. Instead, this concerns organised international drug crime, in which conflicts—similar to those within the hard drugs trade—can lead to violence between criminal actors.
Although legislation distinguishes between soft drugs (such as cannabis) and hard drugs (such as cocaine), the business behind illegal cannabis is certainly not “soft.” It would therefore be appropriate for the likelihood of detection and the severity of sentencing to better reflect the reality of this criminal, lucrative, and violent cannabis market. This development should be taken just as seriously as the fight against cocaine importation, and closer cooperation with the countries of origin of the cannabis is needed.
Finally, the report points to the health risks faced by drug users. During the dismantling of illegal cannabis plantations in California, pesticides originating from China are sometimes found. These substances are prohibited in the United States because they pose risks to public health and the environment. As a result, it is unclear what health risks users face when consuming these cannabis products. The same applies to the dangerously high THC levels that this cannabis may contain.
Afsluitend
Op basis van de beschikbare kennis blijkt dat het reguleren van de cannabismarkt gepaard gaat met voordelen op sociaal vlak en met nadelen voor de volksgezondheid: https://prohic.nl/2025/05/26/889-26-mei-2025-getting-the-whole-picture-a-review-of-international-research-on-the-outcomes-of-regulated-cannabis-supply/ Ook hier wordt net zoals in deze recent verzonden ‘kennisparel’: https://prohic.nl/2025/05/13/885-13-mei-2025-transitions-to-legal-cannabis-markets-legal-market-capture-of-cannabis-expenditures-in-canada-following-federal-cannabis-legalization/ een rouwrandje zichtbaar: de totale cannabismarkt is gegroeid. Er zijn simpelweg meer (volwassen) mensen cannabis gaan gebruiken hetgeen gepaard gaat met negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. Een pareltje om van te leren, zeker in het kader van het experiment met legale wietteelt in Nederland: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/experiment-gesloten-coffeeshopketen-wietexperiment
En op basis van bijgesloten ‘kennisparel’ blijkt aan de legalisering van hennep nog een aantal strafrechtelijke en criminogene rouwrandjes te zitten. In een aantal landen zijn de hennepteelt en het gebruik van cannabis voor recreatieve doeleinden gelegaliseerd. Hoewel deze regulering er vooral op is gericht om teelt en gebruik te decriminaliseren, kent legalisering ook criminogene neveneffecten, zowel in de landen waar teelt en consumptie zijn gereguleerd als daarbuiten. In staten van de Verenigde Staten, in Canada en in Thailand waar teelt en consumptie zijn gelegaliseerd, heeft het geleid tot illegale overproductie uit legale, vergunde teelt. Ook is illegale productie na regulering niet verdwenen. De hennep afkomstig uit illegale (over)productie kan hoge THC-gehaltes bevatten en er kan sprake zijn van het gebruik van illegale pesticiden bij de teelt ervan. Dit brengt mogelijke gezondheidsrisico’s voor consumenten met zich mee.
Illegale teelt leidt vervolgens tot illegale handel, en Europa blijkt een interessante en lucratieve afzetmarkt. Mede door de concurrentie van deze niet-Europese hennep is hennep van Nederlandse bodem in Europa ook minder populair geworden. De niet-Europese hennep kan door de overproductie ook voor relatief lage prijzen worden aangekocht. De illegale import van hennep kent dankzij de lage aankoopprijzen en de hoge THC-gehaltes een interessant verdienmodel en lijkt zelfs te concurreren met het verdienmodel van de cocaïnemarkt.
Nederlandse criminele netwerken spelen – de grote Europese afzetmarkt voor cannabis kennende – hierop in. Het criminele bedrijfsproces van niet-Europese hennep biedt de Nederlandse illegale drugsmarkt daarbij de mogelijkheid om mee te liften op een in eerste instantie legale business. Sommigen zijn ingestapt in de legale teelt buiten Europa, al dan niet om geld wit te wassen of deze hennep uiteindelijk op grote schaal illegaal te kunnen gaan verhandelen naar en in Europa. De vraag is dus of Nederland nog wel een centrale rol speelt bij de binnenlandse teelt en van hennep? Dat is niet alleen voor de rechtshandhaving een belangrijke vraag maar ook voor de verantwoordelijke beleidsministeries. Ik zou zeggen: een prima onderzoekvraag om via deze kennisagenda te agenderen: https://www.wodc.nl/onderzoek-in-uitvoering/kennisagenda-ondermijning Ten slotte, deze achttien kennisparels heb ik de afgelopen jaren verstuurd rond facetten van cannabisbeleid: 889;885;869;844;772;769;754;651;620;572;556;464;462;438;153;130;89; en 3. Allemaal gratis te downloaden vanaf: https://prohic.nl/de-parels-van-jaap-de-waard/ Daar kun je naar mijn mening (beleidsmatig) veel van leren, van mythes tot evidentie van succes tot mislukkingen. En meer algemeen rond georganiseerde misdaadmarkten verwijs ik naar deze compilatie ‘kennisparels’: https://www.researchgate.net/publication/360773928_Georganiseerde_Misdaad_Kennisparels_2020-2025_Een_overzicht_van_op_evidentie_gebaseerde_inzichten_rond_georganiseerde_misdaad