Inleiding
Goede morgen allemaal op deze donderdag 27 november 2025. De goede Sint is weer ondernemend Nederland aan het spekken, vandaar deze van Kooten en de Bie sketch: https://www.youtube.com/watch?v=HDpt4KXOWQI Maar nu naar de ‘kennisparel’ van vandaag. Die geeft een mooi overzicht rond de stand-van-zaken voor wat betreft de Europese aanpak van witwassen van illegaal verkregen geld. De formele start in de zomer van 2025 van de European Anti-Money Laundering Authority (AMLA)vormt een keerpunt in het Europese financiële bestuur: https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-file?reference=2021/0240(COD) Er is sprake van een verschuiving van gefragmenteerde nationale benaderingen naar een centraal uniform, risico-gebaseerd en technologie-gedreven model dat de complexiteit van de moderne witwasconstructies binnen de financiële wereld kan aanpakken.
Er is sprake van een onmisbare schakel in de logistiek van de georganiseerde misdaad: het zogenaamde witwassen van door onder meer door georganiseerde misdaad verkregen illegaal vermogen. Het witwassen van geld is in deze eeuw steeds meer de kern van activiteiten geworden om het winstoogmerk van georganiseerde criminaliteit gestalte te geven. Waar blijft al dat illegaal verdiende geld? Wie spelen een rol bij het zogenaamde witwassen van met criminele activiteiten verdiend geld? En hoe werken de logistieke en financiële processen? Weke verplaatsingseffecten treden op?
Veelgehoorde kritiek is dat witwascontroles en het daar aan gekoppelde beleid weinig of geen effect hebben op de mate waarin deze van invloed is op het functioneren van criminele organisaties. In feite is er betrekkelijk weinig inzicht waar criminele gelstromen verdwijnen. Het blijkt dat ´follow the money´ bij de aanpak van georganiseerde misdaad niet zo eenvoudig is als de slogan doet vermoeden.
De afgelopen decennia hebben nationale overheden en internationale instanties zich steeds meer gericht op witwassen vanwege de dreiging die het vormt voor zowel de samenleving als het wereldwijde financiële systeem. Dit dreigingsbeeld heeft geleid tot de implementatie van een breed scala aan wet- en regelgeving en beleidsmaatregelen om te voorkomen dat illegale opbrengsten van misdrijven in het financiële systeem terechtkomen. Het anti-witwasbeleid is waarschijnlijk het belangrijkste voorbeeld van veiligheidsbeleid door publieke en private actoren. De oprichting van de AMLA is een flinke stap in de richting om het Europese beleid rond witwassen meer efficiënt en effectief vorm te geven.
Het toekomstige succes ervan zal afhangen van het vermogen om juridische harmonisatie om te zetten in daadwerkelijke effectiviteit, om recht en innovatie in evenwicht te brengen en om de geloofwaardigheid van Europa in de wereldwijde financiële wereld te versterken. Uiteindelijk zal de nalatenschap van de AMLA niet alleen worden afgemeten aan sancties of afgehandelde zaken, maar ook aan de bijdrage ervan aan het cultiveren van een cultuur van transparantie en integriteit binnen de Europese financiële stelsels. Als het erin slaagt de juiste balans te bewaren tussen handhaving en samenwerking, efficiëntie en bescherming van rechten, dan zou het een voorbeeld kunnen worden van hoe de Europese Unie daadwerkelijk een slag kan slaan waar het de aanpak van witwassen van crimineel geld betreft.
Bron
Iglesias Escudero, Santiago (November 2025). The Future of Anti-Money Laundering in the European Union: Institutional and legal dimensions of AMLA within the 2024 AML/CFT framework. Brussels: European Parliament, Directorate-General for Economy, Transformation and Industry, Economic Governance and EMU Scrutiny Unit, 16 pp. https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2025/773721/ECTI_IDA(2025)773721_EN.pdf
Summary
This briefing analyses the establishment of the European Anti-Money Laundering Authority (AMLA) as a cornerstone of the EU’s 2024 Anti-Money Laundering/Countering the Financing of Terrorism (AML/CFT) legislative reform. As AMLA formally began its operations in the summer of 2025, a key question will be how effectively the Authority translates the new rulebook into consistent supervisory practice across the Union.
The briefing examines how the new framework addresses long-standing regulatory fragmentation, enhances supervisory convergence, and strengthens the Union’s capacity to detect and prevent financial crime. It also explores AMLA’s institutional mandate, its interaction with national and EU authorities, and its potential evolution in a digitalised financial environment. Finally, it considers broader policy and geopolitical implications, assessing how AMLA may contribute to a more integrated and resilient European financial system.
The establishment of AMLA means one of the most ambitious institutional reforms in the history of European financial governance. Indeed, for the first time, the EU has created a supranational body capable of directly supervising selected financial institutions in the critical areas of AML/CFT. The creation of AMLA reflects a decisive move towards a centralized modelthat is the culmination of longstanding concerns regarding fragmented supervision and regulatory gaps within the EU.
The creation of AMLA marks both a correction of past shortcomings and a projection of the European Union’s ambition to shape the future of financial supervision. As the new authority becomes operational, the debate increasingly focuses on its long-term direction and the role it will play within Europe’s financial governance. The evolution of AMLA will depend on its capacity to manage the interaction between legal, institutional, political and technological dynamics that define the EU regulatory space.
Afsluitend
De Nederlandse maatschappij en burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat financieel-economische criminaliteit – in het bijzonder witwassen en terrorismefinanciering – in de financiële sector wordt tegengegaan, zonder dat de dienstverlening aan diezelfde burger in het geding komt. De maatschappelijke urgentie om actief financieel-economische criminaliteit te voorkomen en te bestrijden is groot. Witwassen ondergraaft immers het vertrouwen van de burger in de financiële sector. Criminele en terroristische organisaties en personen gebruiken het witgewassen geld voor eigen gewin en om verdere activiteiten te financieren. Uiteindelijk betaalt de ‘gewone’ burger de prijs. Niet alleen via hogere belastingen, maar ook doordat de samenleving onveiliger wordt en de rechtsstaat wordt ondermijnd.
De EU en de bredere internationale gemeenschap erkennen het belang van robuuste maatregelen om het probleem van witwassen aan te pakken en hebben belangrijke stappen gezet om witwassen en ook terrorismefinanciering aan te pakken. Daarbij worden deels vergelijkbare methoden gebruikt. De eerste EU-richtlijn tegen witwassen werd meer dan 30 jaar geleden aangenomen. Sindsdien is de EU doorgegaan met het ontwikkelen van haar reactie op zowel anti-witwas- als terrorismefinancieringsbedreigingen. Naast het aanpakken van inconsistenties in de toepassing van regels in de hele EU, zijn het niveau en de aard van de risico’s veranderd door de ontwikkeling van technologie en innovatie.
De Europese Unie heeft een ambitieus pakket tegen witwassen aangenomen om EU-burgers te beschermen en haar financiële systeem te versterken tegen georganiseerde misdaad en terroristen. Naar verwachting zal dit pakket aan maatregelen de procedures ingrijpend harmoniseren en mazen in de wet in maatregelen tegen witwassen dichten. De oprichting van de Autoriteit voor het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering (AMLA) in Frankfurt, die het toezicht centraliseert, brengt een nieuwe dimensie in de strijd tegen witwassen. Het zal nieuw opkomende bedreigingen aanpakken en de grensoverschrijdende samenwerking en een meer geharmoniseerde aanpak versterken. We gaan het de komende jaren zien.
Ten slotte, voor de ‘witwaskenners’ onder de parellezers nog een aantal verwijzingen naar recent beschikbare kennis over witwassen:
https://www.crimrxiv.com/pub/k82mf4xe/release/1 en https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949791425000600?via%3Dihub en https://link.springer.com/article/10.1007/s10610-024-09591-z en https://globalinitiative.net/wp-content/uploads/2025/07/Anesa-Agovic-Washing-away-crime-Money-laundering-in-the-Western-Balkans-GI-TOC-July-2025.pdf en https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949791425000752
O ja, deze dertien ‘kennisparels’ heb ik eerder verstuurd rond aspecten van witwassen: 131;197;432;475;510;675;725;728;756;761;800; 818 en 933. Allemaal gratis te downloaden vanaf: https://prohic.nl/de-parels-van-jaap-de-waard/