Inleiding
Goede morgen allemaal op deze dinsdag 14 januari 2025. Ik begin met een toepasselijk liedje bij de ´kennisparel´ van vandaag: https://www.youtube.com/watch?v=DBhfYWOWR_k Door een breed netwerk aan bestuurders en professionals van gemeenten en organisaties, en vertegenwoordigers van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, wordt op dit moment gewerkt aan een verdere ontwikkeling van het Actieplan Wapens en Jongeren. Dit plan is in 2020 ontwikkeld in reactie op een opmerkelijke toename in het aantal geregistreerde steekincidenten onder jongeren. Uit de evaluatie in 2023 van dit actieplan bleek dat de urgentie van het probleem zorgde voor te veel focus op de korte termijn bij de ontwikkeling van maatregelen. Er was vooraf onvoldoende duidelijk wie de jongeren waren die wapens droegen, wat hun motieven waren en hoe een gedragsverandering tot stand gebracht zou kunnen worden. Om dit probleem op lange termijn aan te pakken concluderen de onderzoekers dan ook dat er méér nodig is dan dit actieplan: https://prohic.nl/2023/03/13/529-13-maart-2023-plan-en-procesevaluatie-actieplan-wapens-en-jongeren529/ Nader onderzoek was in dit geval gewenst.
Bijgesloten ´kennisparel´ van vandaag gaat in op dat onderzoek. Door het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving, in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam, is een literatuuronderzoek uitgevoerd. Hierbij is een grootschalige analyse volbracht op bestaande onderzoeken naar de achtergronden en de aanpak van (zowel steek- als vuur)wapens onder jongeren. Het doel van dit onderzoek was om een systematisch en verdiepend overzicht te krijgen van wat vanuit de wetenschap bekend is over de motieven en oorzaken die zijn gerelateerd aan wapens onder jongeren, en over de effectiviteit van interventies gericht op wapens onder jongeren. Daarnaast wilden de onderzoekers inzicht krijgen in de toepasbaarheid in Nederland van buitenlandse interventies, waarvoor aanwijzingen bestaan dat ze effectief zijn.
Volledigheidshalve heb ik het factsheet van bijgesloten ´kennisparel´ bijgesloten voor de ´snelle kennisparellezers´. Het onderzoeksrapport is trouwens onlangs samen met andere stukken voorgelegd aan de Tweede Kamer en de aanbevelingen zullen worden meegenomen in de verdere besluitvorming rond de aanpak van wapens onder jongeren. Ten slotte, deze ´kennisparels´ verstuurde ik eerder over aspecten van ´messencriminaliteit´:816;753;701;670;530;529;518;435;299;108; en 6. Allemaal gratis te downloaden vanaf: https://prohic.nl/de-parels-van-jaap-de-waard/
Bron
Weerman, Frank, Tamar Fischer, Sjoukje van Deuren, Jasmijn Groen & Willemijn Stuijt (december 2024). Met wetenschap beter bewapend: Een verdiepend literatuuronderzoek naar de achtergronden en aanpak van wapens en wapengeweld onder jongeren. Amsterdam: Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving, 112 pp. https://nscr.nl/app/uploads/2025/01/Rapport-Met-wetenschap-beter-bewapend-verdiepend-literatuuronderzoek-Wapens-en-Jongeren.pdf
Summary
For the first time, this survey offers the most comprehensive view of youths’ current knowledge regarding firearms and stabbing weapons. The survey answers:
- What is known about the motives and factors behind owning, carrying and/or using guns.
- What is known about the potential of existing interventions to reduce guns and gun violence among young people.
- Which interventions from abroad for guns among young people seem useful and usable in the Netherlands.
For owning and carrying weapons, security considerations appear to be by far the most important motive. In addition, some young people own guns for criminal purposes, but also for a certain look or because they find guns beautiful. Settling a conflict emerges as a motive for actually using a weapon. Many risk factors for gun ownership, carrying and use among young people overlap with those for youth crime in general. But the literature review also reveals that some factors seem to be specifically important for weapons among young people. For instance, own victimisation of violence or witnessing violence appears to increase the likelihood of owning, carrying and using weapons among young people. Experiences of bullying, involvement in crime, substance use, psychosocial problems and a high crime environment are also factors that often emerge in research on guns among young people.
Based on the research to date, it is not possible to draw up a list of ‘proven’ effective approaches. However, there are indications that some interventions from abroad may be useful for further shaping the approach in the Netherlands. These indications address multiple underlying factors, are often intensive and long-term, carefully and professionally designed, and focus on a substantial change in young people’s skills or circumstances and/or the provision of care and support. There are also approaches for which there is little or no evidence of effectiveness. These focus mainly on deterrence, regulation and control, but do not address the key underlying factors that research suggests.
Afsluitend
Mooi onderzoek. Opvallend is echter dat in april 2024 dit onderzoek verscheen: Een scherpe blik op steekwapenproblematiek: Literatuuronderzoek naar het dragen, bezitten en gebruiken van steekwapens door jongeren, hun risicofactoren en motieven, interventies en kansen voor beleid en aanpak. Zie deze ´kennisparel´ daarover: https://prohic.nl/2024/04/24/701-24-april-2024-een-scherpe-blik-op-steekwapenproblematiek-literatuuronderzoek-naar-het-dragen-bezitten-en-gebruiken-van-steekwapens-door-jongeren-hun-risicofactoren-en-motieven-interventies/
Naar mijn mening geeft dit eerder verrichte onderzoek al de nodige antwoorden op de onderzoekvragen die in de ´kennisparel´ van vandaag zijn beantwoord. Ik kom toch regelmatig onderzoek tegen waarvan ik weet dat daar al eerder gedegen onderzoek naar is verricht. Het is daarom meer dan wenselijk dat opdrachtgevers van te entameren onderzoek kritisch kijken naar eerder verschenen onderzoek waar eventueel al kennis beschikbaar is die antwoord geeft op de onderliggende vragen. Het kan naar mijn mening geen kwaad om aan onderzoekpreventie te doen.
Trouwens het aantal steekincidenten over de jaren 2016 – 2021 waarbij het slachtoffer wordt opgenomen in het ziekenhuis nauwelijks veranderd, met uitzondering van een daling in 2017: https://prohic.nl/2024/02/23/670-23-februari-2024-steekincidenten-2021-en-ziekenhuisopnamen/ In 2021 werden 275 slachtoffers in het ziekenhuis opgenomen als gevolg van een steekincident. Ongeveer een vijfde van hen was jonger dan 20 jaar. Wanneer we de berichten in de media bekijken dan lijkt het alsof het gebruik van messen de laatste jaren een enorme stijging laat zien. Uit bijgesloten ‘’kennisparel’’ blijkt dat het aantal ziekhuisopnamen vanwege steekincidenten over de jaren 2016 en 2021 een stabiel beeld vertoont, er is nauwelijks sprake van een verandering in de waargenomen trend. Opvallend is dat van slachtoffers onder de 20 jaar meer dan de helft bekend is bij de politie als verdachte. In criminologische terminologie is hier sprake van de zogenaamde ‘’offender/victm overlap’’: https://www.annualreviews.org/doi/full/10.1146/annurev-criminol-030920-120724 Veilige dag verder.

